تنظیم هیجان مجموعه‌¬ای اکتسابی از توانمندی¬ها است که به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی رشد می¬کند.

عوامل متنوعی در نحوه تنظیم هیجانی کودکان دخیل هستند که از میان آن‌ها می‌توان به عوامل درونی نظیر نوروبیولوژی، ژنتیک، رشد شناختی، خلق و خوی کودک و نیز عوامل بیرونی و موقعیتی نظیر خانواده اشاره کرد.

زبان نیز وسیله‌¬ای جهت رشد خودتنظیمی کودک است. کودکان از زبان برای دریافت پاسخ از دیگران، یادگیری مدیریت هیجانات و تحت تأثیر قرار دادن دیگران بهره می¬گیرند. ارتباطات کلامی والدین با کودک زیربنای ادراکی برای رشد تنظیم هیجان را فراهم می¬‌آورد.

نام¬گذاری و بحث درباره هیجانات یکی از شیوه-‌های مؤثر تنظیم هیجان است. نام¬گذاری هیجانات مستلزم خودآگاهی است و می¬تواند به نحوی عمل کند که فرد را از تجربه هیجانی شدید دور نگه دارد.

طبق مدل چند مرحله¬‌ای رشد هیجان، مهارت‌های ابتدایی تنظیم هیجان در اوایل زندگی فرد آغاز شده و به تدریج طی دو سال اول زندگی، سنین پیش از ‌دبستان، دوران مدرسه و پس از آن ادامه می‌یابند و از پیچیدگی و سازمان‌یافتگی بیشتری برخوردار می‌شوند.
در طول 2 سال نخست زندگی، کودک مجموعه¬‌ای از هیجانات مختلف را در خود رشد می¬دهد. تعامل چهره ¬به¬ چهره مادر- کودک و خودتنظیمی هیجانی در کودکی، نخستین نشانه توانایی رشد تنظیم هیجان است.

در طول دومین مرحله یعنی از 3 تا 6 سالگی، کودکان راهبردهای درونی و بیرونی را برای تنظیم هیجان می¬‌آموزند. کودکان 3 ساله جنبه¬‌های ارادی هیجان را درک می¬‌کنند. کودکان 4 ساله، آگاهی بیشتری از راهبردهای مؤثر کنترل هیجان دارند. در کودکان 5 ساله رابطه میان تنظیم هیجان و رفتار نیرومندتر است و از تنظیم هیجان بالاتری برخوردارند؛ هنگامی¬ که کودکان آماده ورود به مدرسه می¬شوند، قادرند هیجانات دیگران را پیش¬ بینی کنند، درباره هیجانات صحبت کنند، از هیجان¬‌ها در تعاملات اجتماعی بهره گیرند و از ابراز هیجانات نامناسب و رفتارهای ناهمخوان با فرهنگ خودداری کنند.

با ورود به دوران بلوغ، ارتباط با همسالان برای نوجوان از اهمیت بیشتری برخوردار می¬گردد و نوجوانان هنجارهای گروهی در مورد قوانین احساسی را یاد می¬‌گیرند و حمایت لازم برای شایستگی در خودتنظیمی را کسب می¬‌کنند. باید بر این نکته تأکید کرد که گرچه رشد مهارت‌های تنظیم هیجان در سراسر کودکی و نوجوانی ادامه دارد، ولی رشد سریع تنظیم هیجان در اوایل کودکی صورت می‌گیرد. بنابراین در اوایل کودکی تنظیم هیجان به میزان قابل توجهی تحت تأثیر رفتارها و مداخلات سایرین به ویژه خانواده قرار دارد و با رشد کودکان، آن‌ها به میزان کمتری برای تنظیم هیجاناتشان متکی به والدین بوده و به تدریج از سایر منابع اجتماعی نظیر همسالان نیز بهره می‌گیرند.

 

مرکز تخصصی مفید با داشتن کادری مجرب در خدمت کودکان دارای اختلال یادگیری برای بهبود مراحل تحصیلی آن ها، است.

آموزشیکودکانمقالات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *